January 26 — 30

Winter – Vocabulary (Advanced)

EnglishԱնգլերեն
winterձմեռ
cold / freezingսառը
snowfallձյան տեղում
icyսառցակալաց
snowstorm ձյան բուք
temperatureջերմաստիճան
weatherեղանակ
warm clothesտաք հագուստ
to meltհալվել
to slipսահել
to build a snowmanպատրաստել ձնեմարդ
to go skiing դահուկներով սահել
winter holidayձմեռային արձակուրդներ


Exercise 1. Fill in the blanks

(Օգտագործիր՝ freezing, melt, snowstorm, temperature, icy)

  1. It is icy today. It is minus ten degrees.
  2. The roads are freezing, so be careful.
  3. The temperature, is very low in winter.
  4. A strong snowstorm stopped the traffic.
  5. Snow can melt when it is warm.

Exercise 2. Choose the correct answer

  1. In winter, the weather is usually:
    a) hot  b) cold  c) sunny
  2. We wear warm clothes to:
    a) look nice
    b) stay warm
    c) play football
  3. When it is icy, you can:
    a) slip
    b) swim
    c) sunbathe

Exercise 3. Make sentences

Կազմի՛ր նախադասություններ հետևյալ բառերով․

  1. snowstorm — A terrible snowstorm began in the middle of winter.
  2. warm clothes- During winter we wear warm clothes.
  3. go skiing — Every winter i and my friends go skiing
  4. freezing — The weather is freezing in winter.

Exercise 4. Correct the mistakes

  1. Winter are my favorite season. — Winter is my favorite season.
  2. I wearing boots and scarf. — I am wearing boots and scarf.
  3. The weather very cold. — The weather is very cold.
  4. Snow melt in winter. — Snow is melt is winter.

Exercise 5. Answer the questions

  1. How is winter weather in your country?
    • Cold
  2. What activities do people do in winter?
    • Skiing🎿
  3. Why is winter sometimes dangerous?
    • Because of snowstorms

Exercise 6. Writing 

Գրի՛ր 5–6 նախադասություն ձմռան մասին։ Օգտագործիր առնվազն 3 նոր բառ բառապաշարից։

The temperature is cold during winter. During winter i like to skiing. Children like to make snowmen. There is winter holidays in January. Snowmen melt weather is warm.

Ջլորորտի մասին փաստեր 🌊🐳🪼

Ջրոլորտը Երկրի ջրերի ամբողջությունն է: Օվկիանոսներն ու սառցադաշտերը, ամպերն մառախուղը, անձրևն ու ձյան փաթիլները, Երկրի մա կերևույթի ու ընդերքի ջրերը, կենդանի օրգանիզմներում պարունակվող ջրերը և այլն կազմում են ջրոլորտը: Ջրոլորտի երեք գլխավոր բաղադրիչներն են Համաշխարհային օվկիանոսը, մթնոլորտի ջուրն ու ջրային գոլորշիները, ցամաքային ջրերը: Ցամա քային ջրերն ընդգրկում են ինչպես Երկրի մակերևու թային, այնպես էլ ստորերկրյա ջրերը։ Մակերևութա յին ջրերն ընդգրկում են գետերի, լճերի, ճահիճների, սառցադաշտերի, ձյունածածկույթների ջրերը:

Ջրոլորտում ջրի ընդհանուր քանակը չի փոխվում։ Ջուրն անընդհատ անցնում է մի բաղադրիչից մյուսին. տեղի է ունենում ջրի անընդհատ շրջապտույտ ջրոլորտի բաղադրիչների միջև: Այդ փոխադարձ կապի շնորհիվ ջրոլորտը պահպանում է իր ամբողջականությունը: Ջրի շրջապտույտը պայմանավորված է հիմնականում արեգակնային ճառագայթման և Երկրի ձգողության ազդեցությամբ։ Ջուրը օվկիանոսների, ծովերի, գետերի, լճերի, ջրամբարների և բույսերի մակերևույթներից Արեգակի ճառագայթների ազդեցությամբ տաքանում և գոլորշանում է: Գոլորշին թափանցում է մթնոլորտ, որտեղ սառչում է ու տեղումների ձևով վերադառնում Երկրի մակերևույթ: Տեղումների հաշվին լրացվում են ցամաքի ջրերի պաշարները: Երկրի ձգողության ազդեցությամբ ցամաքի ջրերը բարձրադիր վայրերից հո-սում են ցածրադիր վայրեր՝ ծովեր ու օվկիանոսներ: Այդպիսով Երկրի ջրային ավազանների և մթնոլորտի ջրերն անընդհատ նորանում ու թարմանում են։

Հայոց լեզու 5

116. Տրված բաղադրյալ բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով:

Օրինակ՝
միաեղջյուր — մի եղջյուր ունեցող:

Վիպագիր, մեծագլուխ, սրընթաց, երկերեսանի, զբոսայգի, սրամիտ, հեռուստացույց, պահարան,:

Վիպագիր — վեպ գրող

մեծագլուխ — հարուստ

սրընթաց — սուր ընթացող

երկերեսանի — երկու դեմք ունեցող

զբոյսագի — զբոսնելու այգի

սրամիտ — սուր միտք ունեցող

հեռուստացույց — հեռուստահաղորդումներն ընդունող և վերարտադրող ռադիոտեխնիկական սարած:

պահարան — Տարբեր ձևի ու չափսի փայտե արկղանման, դռներով ու զետեղարաններով (դարակներով) կարասի՝ մեջը զանազան բաներ դնելու և պահելու համար:

հայաստանցի — Հայաստանում ապրող

117. Տրված բաղադրյալ բառերի իմաստները բառակապակցություններով արտահայտի՛ր:

Հանքափոր, գրագետ, պատմագիր, խաղագիրք, խնդրագիրք, խնդրագիր, մասրուտ, հեղինակավոր:

Արմատըբաղադրիչներիչբաժանվող, բառիհիմնականիմաստնարտահայտող մասնէ:
Արմատիցկամբառիցնորբառկազմողմասնիկըածանցէ:
Արմատներն
իրարկապողամասնիկըկոչվումէհոդակապ:
Միայն
մեկարմատիցկազմվածբառերրպազեն:
Բաղադրիչներից
(արմատ, ածանց) կազմված բառերըբաղադրյալ են:

Ուղղագրություն և ուղղախոսություն

Հանքափոր — հանք փորող

գրագետ — կարդալ — գրել իմացող

պատմագիր — պատումթյուն գրող

խնդրագիրք — խնդիրների դասագիրք

խնդրագիր — խնդիրներ գրող

մասրուտ — մասուրի թուփ

հեղինակավոր —  հեղինակություն վայելող՝ ունեցող

118. Կարդա´տրված բառերը և պարզի´ր, թե ինչպե՞ս է կարդացվում ընդգծված սկզբնատառ ե-ն:

Երևան, երազ, եկեղեցի, ելակ, երգ, երկինք, երդում, եզակի, երակ:

Բոլորը կարդացվում էն յե։

119. Տրված նախադասություններում գտի´ր այն բառերը, որոնց սկզբնատառ ենկարդացվում է է:

Ձեր հարևանի որդին եմ:
Այդ թիմի մարզիկների՞ց ես:
Մենք լավ ընկերներ ենք:
Արդեն մեծ տղաներ եք:
Իմ բարեկամներն են:

Բոլորը կարդացվում է է։

120. Կարդա´ տրված բառերը և պարզի´ր, թե ինչպե՞ս են  կարդացվում ընդգծված ե տառերը:

Լեռնային, գերազանց, դերասան, բերանբաց, մեղավոր, տարեկան, ջրաներկ, Նարե, ծովեզր, տասներեք, քառասուներկու, մեներգ, համերգ, ապերջանիկ, աներևակայելի, աներևույթ:

Այս բոլոր բառերը կարդացվում են է — ով։

121. Կարդա´ տրված բառերը և պարզի´ր, թե ի՞նչ տառով է արտահայտվում բառասկզբի օ հնչյունը:

Օգտակար, օ թյակ, օ թևան, օ րական, օ ղակաձև, օ տար, օ րենք, օ րինակ, ով, ովքեր:

Այս բոլոր բառերը կարդացվում են Օ տառով։

122. Կարդա´բառերը և պարզի´ր, թե ո՞ր դեպքում ինչպե՞ս է կարդացվում ընդգծված ո տառը:

Ա. Ոտք, որոշում, որկրամոլ, որոտալ, որակ, ոգևորել, ոգևորություն:
Բ. Կարոտ, հեռավոր, բաճկոն, արոտ, հորդ, հովազ, ուղևոր, բարձրորակ, արագոտն, հայորդի, պարզորոշ, բազմոտանի, առողջ:

Ա. Ոտք, որոշում, որկրամոլ, որոտալ, որակ, ոգևորել, ոգևորություն: Կարդացվում են ո։

Բ. Կարոտ, հեռավոր, բաճկոն, արոտ, հորդ, հովազ, ուղևոր, բարձրորակ, արագոտն, հայորդի, պարզորոշ, բազմոտանի, առողջ: Կարդացվում են օ։

123. Կարդա´տրված բառերը և պարզի´ր, թե ինչո՞վ է տարբերվում ընդգծված ե տառի արտասանությունը Ա և Բ խմբի բառերում:

Ա.Ամենաերևելի, ամենաերգեցիկ, ամենաերջանիկ, ինքնաեռ, ամենաերկար: Այս խմբում ե կարդացվում է յե։
Բ. Հորեղբայր, աներես, անեփ, խուռներամ,ապերախտ, անեղծ, շքերթ: Իսկ այս խմբում ե կարդացվում է Է։

Այսինքն տաբեր բառերում տարբեր ձև է կարդացվում ե տառը։

124. Կարդա´ տրված բառերը և պարզի՛ր, թե ինչո՞վ է տարբերվում ընդգծված ո տառի արտասանությունը Ա և Բ խմբի բառերում:

Ա. Ամենաորոշակի, ամենաորակյալ, արջաորս. նրբաոճ,եռաոստ: Այս խմբում ո կարդացվում է ո։

Բ.Անողնաշար, քեռորդի, Արագածոտն, փղոսկր, անորոշ, երկոտանի, չորքոտանի: Իսկ այս խմբում ո կարդացվում է օ։

125. Կարդա´ տրված բառերը և պարզի´ր, թե ինչո՞վ է տարբերվում և տառի արտասանությունը Ա և Բ խմբի բառերում: Փորձի՛ր բացատրել այդ տարբերության պատճառը:
Ա. Արևոտ, անձրևային, թև, տերևաթափ, հևասպառ, բարևել, մինչև:
Բ. Նաև, և, թեև:

Այս երկու խմբերում էլ և — ը կարդացվում է և։

Առաջանդրաքներ, մաթեմատիկա

1․ Թվերը վերլուծելով պարզ արտադրիչների, գտնել նրանց ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը և ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը

18 և12 = 6

15 և 25 = 5

16 և 14 = 2

21 և 30 = 3

9 և 14 = 3

22 և 33 = 11

13 և 17 = 1

45 և 8 = 1

32 և 36 = 4

2.Հաշվեք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 7 դմ, 8 դմ,  10 դմ։

V = 7 x 8 x 10 = 560

3․Հաշվեք  9 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։

V = 9 x 9 x 9 = 729

4․ Հաշվեք 8 դմ կող ունեցող խորանադի մակերևույթի մակերեսը։ 

S = 8 x 6 x 8 = 384

Հովհաննես Թումանյան․ Ինքնակենսագրություն

  • Կարդա՛ Հ.Թումանյանի  Ինքնակենսագրությունը:
  • Դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը, բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:
  • Բլոգումդ պատմի’ր, թե ինչ իմացար Թումանյանի մասին՝ կարդալով  ինքնակենսագրությունը:

Ես հասկացա, որ Հովհաննես Թումանյանը լավ գրող և լավ բանաստեղծ է։ Նրա մայր Սոնան շատ լուրջ կին էր նա սարերի աղջիկ էր, իսկ հայրը տեր Թաթեդեվոսը շատ կատակասեր միամիտ մարդ էր։

  • Ստեղծագործության ո՞ր մասն ամենից շատ հավանեցիր(բանավոր):

Ջրոլորտ, ջուրը բնության մեջ: Ջրի հատկությունները

Ջուրը բնության մեջ: Ջրոլորտ:
Երկրագնդի մակերևույթի մեծ մասը ծածկված է ջրով:
Երկրագնդի վրա ջրի ծավալի մեծ մասը Համաշխարհային օվկիանո­սի աղի ջրերն են: Միայն չնչին մասը կազմում են ցամաքի, մթնո­լորտի և կենդանի օրգանիզմների մեջ գտնվող ջրերը:
Մարդուն անհրաժեշտ քաղց­րահամ ջրի ծավալը մեր մոլորա­կի վրա շատ չնչին է, ընդ որում՝ բաշխված է խիստ անհավասա­րաչափ: Մի տեղ ջրի ավելցուկի պատճառով գոյացել են ճահիճ­ներ, իսկ մեկ այլ տեղ ջրի սակա­վության պատճառով առաջացել են անապատներ: Օվկիանոսի, ցամաքի, մթնոլորտի  և կենդանի օրգանիզմների մեջ գտնվող ջրերը  միասին կազմում են Երկիր մոլորակի ջրային թաղանթը՝ ջրոլորտը:
Ջրի հատկությունները: Ջուրը թափանցիկ, անհոտ հեղուկ է: Իր որոշ զարմանալի հատկություններով այն տարբերվում է բնության մեջ եղած մնացած բոլոր նյութերից:

Մաքուր ջուրը սառչում է 0 °C-ում, եռում և գոլորշի է դառնում 100 0C-ում:
Հայտնի է, որ նյութերը տաքանալիս ընդարձակվում են, դրանց խտությունը փոքրանում է, իսկ սառչելիս սեղմվում են, և խտությունը մեծանում է: Սակայն, ի տարբերություն բոլոր նյութերի՝ ջուրը միակ նյութն է, որի խտությունը պինդ վիճակում (սառույց) ավելի փոքր է, քան հեղուկ վիճակում: Ջրի կարևոր հատկություններից է նաև զանազան նյութեր իր մեջ լու­ծելու ունակությունը: Անցնելով ապարների միջով՝ ջուրը լուծում է զանա­զան նյութեր:
Բնական ջրերը, ըստ դրանց մեջ լուծված աղերի քանակի, լինում են քաղցրահամ և աղի:
Այն ջրերը, որոնք մեկ լիտրում պարունակում են մինչև 1 գրամ լուծ­ված աղեր, կոչվում են քաղցրահամ, իսկ 1 գրամից ավելի աղ պարունակող ջրերը կոչվում են աղի:
Աղի ջրերը պիտանի չեն խմելու և դաշտերի ոռոգման համար: Բոլորովին մաքուր ջրերը նույնպես պիտանի չեն, որովհետև ջրի մեջ բնական վիճա­կում լուծված որոշ քանակությամբ նյութերն անհրաժեշտ են բույսերի և կենդանիների կենսագործունեության ապահովման համար:
Նույնիսկ խմելու համար լավագույն է համարվում այն ջուրը, որի մեկ լիտրը պարունակում է չնչին քանակի լուծված նյութեր, և վնասակար բակ­տերիաներ չի պարունակում:
Ջրի մյուս կարևոր հատկությունը  ջերմունակությունն է, այսինքն՝ ջեր­մություն կլանելու և կուտակելու հատկությունը:
Ջուրը սառույց վիճակից հեղուկի և հեղուկից գոլորշու վերածվելիս շրջապատից կլանում է մեծ քանակությամբ ջերմություն: Օրինակ՝ ամառ­վա շոգին քաղաքի վրա տեղացած անձրևը րոպեների ընթացքում կարող է գոլորշանալ՝  շրջապատից կլանելով մեծ քանակությամբ ջերմություն: Որ­պես արդյունք՝ քաղաքի օդի ջերմաստիճանը կարող է մի քանի աստիճա­նով նվազել՝ մեղմացնելով շոգը: Իսկ ջուրը՝ սառույց կամ գոլորշին հեղուկ դառնալիս տեղի է ունենում հակառակ գործընթացը. կլանված ջերմու­թյունն անջատվում է և հաղորդվում շրջապատին:
Օրինակ՝ ջրավազանները, ամռանը կուտակելով Արեգակի ջերմային էներգիան, զովացնում են մերձակա տարածքի շոգը, իսկ ձմռանը կուտակ­ված ջերմությունն աստիճանաբար հաղորդում են շրջապատին՝ մեղմելով սաստիկ ցուրտը:

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Ի՞նչ է ջրոլորտը: Որո՞նք են դրա բաղադրամասերը:
    • Օվկիանոսի, ցամաքի, մթնոլորտի  և կենդանի օրգանիզմների մեջ գտնվող ջրերը  միասին կազմում են Երկիր մոլորակի ջրային թաղանթը՝ ջրոլորտը:
  2. Ջրի ի՞նչ հատկություններ գիտեք:
    • Ջուրը թափանցիկ, անհոտ հեղուկ է: Իր որոշ զարմանալի հատկություններով այն տարբերվում է բնության մեջ եղած մնացած բոլոր նյութերից:
  3. Ո՞ր ջրերն են կոչվում քաղցրահամ:
    • Այն ջրերը որոնք մեկ լիտրում
  4. Ի՞նչ է ջրի ջերմունակությունը: Ինչպե՞ս է դա ազդում կլիմայի վրա:
  5. Ինչո՞ւ ամռան շոգին տեղացած հորդառատ անձրևից որոշ ժամա­նակ հետո շոգը մեղմում է:

Լավ ընկերները 👧🏻🦊🦅

Լինում էր չեր լինում մի աղջիկ էր լինում։ Նա շատ էր սիրում բնությունը և առհասարակ կենդանիներին։ Մի օր նաև իր ընտանիքի հետ գնում է անտառ։

Երբ,որ նրանք հասան անտառ աղջիկը տեսավ մի աղվեսի, որը ընկել էր թակարթը։ Աղջիկ օգնեց աղվեսին դուրս գալ թակարդից։

Աղվեսի դուրը աղջիկը եկավ։ Իսկ հետո աղջիկը մի առծիվի գտավ, որի մի ձուն ընկնում էր բայց աղջիկը արագ վերցրեց ձուն և տվեց արծիվին։

Հետո մի փոթորիկ ելավ։ Արծիվ ու աղվեսը արագ աղջկան ու իր ընտանիքին տարան քարանձավ։

Եվ աղջիկը փրկվում է իր ընտանիքի հետ։

Հեքիաթը նրա մասին է,որ կյանքը բումերանգ է, որ եթե լավ բան անես լավը քեզ կգա։

Հետաքրքիր փաստեր Հովհաննես Թումանյանի մասին

1․Հովհանես Թումանյանը ծնվել է 1869 թվականի փետրվարի 19 Լոռու մարզի Դսեղ գյուղում։

2․ Նրա հայրը եղել է գյուղի քահանան։ Նրան անվանէլ են Տե՝ր Թադեվոս։

3․՝Թումանյանի՝ ամերիկյան արտադրության տնային կոշիկները հաճախ էին հայտնվում Թիֆլիսի հայկական թատրոնի դերասանների ոտքերին: Իսկ կոշիկները հայ դերասանները Թումանյանից փոխարինաբար վերցնում էին Համլետի դերը խաղալու համար: Ներկայացման ժամանակ այս կոշիկներն էր կրում նաև բանաստեղծի մտերիմ ընկեր և Պոլսից Թիֆլիս տեղափոխված երիտասարդ դերասան Կարապետ Գալֆայանը, ով Շեքսպիրի Համլետի դերը փայլուն էր կատարում:

4․Ցուրտ եղանակին գրողին միշտ ձեռքերը գրպանում էին տեսնում: Հովհաննես Թումանյանը շատ «մրսկան» էր, բայց միայն հագուստի կտորը չէր, որ ծածկում էր նրա ձեռքերն ու տաք պահում դրանք: Գրպանի ջեռակները, կարծես, հենց իր համար արտադրված լինեին: Ճապոնական արտադրության ջեռակները գործում էին ներսում այրվող ածուխի մեխանիզմով: Դրանք միշտ Թումանյանի վերարկուի գրպանում էին՝ բանաստեղծի ձեռքերը տաք պահելու համար:

5․Հովհաննես Թումանյանի առաջին բանաստեղծությունը «Հոգուս հատորն» էր։ Այն գրել է 12 տարեկանում՝ նվիրելով իր դասընկերուհուն։

Հոգուս հատոր
Սըրտիս կըտոր,
Դասիս համար
Դու մի՛ հոգար,

Թե կան դասեր
Կա նաև սեր,
Եվ ի՜նչ զարմանք,
Իմ աղավնյակ,

Որ կենդանի
Մի պատանի
Սերը սըրտում
Դաս է սերտում։

Կրկնում ենք անցածը

1․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 6 սմ, 9 սմ,  12 սմ։

S = 2 x ( 6 x 9 ) + (6 x 12) + (9 x 12) = 468

2.Հաշվեք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 7 դմ, 8 դմ,  10 դմ։

V = 7 x 8 x 10 = 560

3․Հաշվեք  9 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։

V = 9 x 9 x 9 = 721

4․ Հաշվեք 8 դմ կող ունեցող խորանադի մակերևույթի մակերեսը։

S = 6 x 8 x 8 = 384

5․ 180, 124, 1025, 25681, 10000, 369   թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 5-ի։

180, 1025, 10.000

6․ 14, 25, 15980, 1546, 23551, 25693   թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 2-ի։

14, 15.980, 1546

7․ 6358, 1500, 3650, 1423, 2544  թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 10-ի։

1500, 3650

8․ 4501, 3691, 1008, 3702, 2566 թվերից  առանձնացրեք  նրանք, որոնք  բաժանվում են 3-ի։

1008, 3702

9․ 909, 1000, 33003, 6009, 60606,  թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 9-ի։

909, 33.003, 6009

10․ 3600, 2425, 1800, 1016, 2598 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 4-ի։

3600, 1800, 1016

11․ Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել բնական թիվը
16-ի բաժանելիս։

15

12․Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 16 է, թերի քանորդը՝ 3,
մնացորդը՝ 1։

16 x 3 + 1= 49

13.Գտեք բաժանարարը, եթե բաժանանելին 20 է, թերի քանորդը՝ 9,
մնացորդը՝ 2։

20 — 2 : 9 = 2